اندازه‌گیری هسته سیاره ناهید برای نخستین بار

نخستین برآوردهای انجام شده بر پایه‌ی رصد نشان می‌دهند که سیاره‌ی ناهید دارای هسته‌ای به قطر تقریبی ۷۰۰۰ کیلومتر است -تقریبا هم‌اندازه با هسته‌ی زمین.

پژوهش ناهید به دلیل جوِ چگال و انبوهی که سطحش را پنهان کرده کاری بسیار دشوار است. از همین رو برای کاوش سطحِ نهفته زیر انبوه ابرهایش نیاز به رادار و دیگر ترفندهای رصدیِ ویژه داریم.

ژان-لوک مارگو از دانشگاه کالیفرنیا، لوس آنجلس به همراه همکارانش از ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۰ به کمک "رادار سامانه‌ی خورشیدی گلدستون" در کالیفرنیا و شلیکِ موج‌های رادیویی به ناهید، به بررسی این سیاره پرداختند. آنها سپس با بهره از این دستگاه و نیز تلسکوپ گرین‌بنک که ۳۰۰۰ کیلومتر دورتر، در ویرجینیای باختری بود به ردگیری پژواک‌های این موج‌ها که از ناهید بازتابیده و به زمین رسیده بودند پرداختند- تکنیکی که به نام "ردیابی پَکال رادار" (radar speckle tracking) شناخته می‌شود.

این به پژوهشگران امکان داد تا تغییرات بسیار کوچک در چرخش محوری و حرکت آن را اندازه بگیرند. آنها دریافتند که روزِ این سیاره (تقریبا هم‌ارز ۲۴۳ روز زمین) در درازنای ۱۵ سالی که این رصدها انجام شده، تا ۲۱ دقیقه نوسان داشته است. آنها همچنین پی بردند که محور ناهید لنگِشی بسیار جزیی دارد با الگویی که بر پایه‌ی محاسبه‌های آنها، باید هر ۲۹۰۰۰ سال یک بار تکرار شود.

مورد دوم، یعنی لنگش محور، دستاورد کشش گرانشی خورشید است ولی عامل اصلیِ مورد نخست -نوسان درازی روز- جو انبوه سیاره است که سطح آن را می‌کشد و هل می‌دهد. با این همه، به گمان پژوهشگران یک عامل دیگر هم در آن نقش دارد: هسته‌ی آن. و از همین رو با بهره از داده‌هایشان به محاسبه‌ی این پرداختند که بزرگی هسته باید چقدر باشد تا بتواند چنین نوسانی را توجیه کند.

مارگو می‌گوید: «برآورد تقریبی ما برای شعاعِ هسته‌ی ناهید حدود ۳۵۰۰ کیلومتر است.» اگرچه این پژوهشگران نمی‌توانند به مایع یا جامد بودن این هسته پی ببرند، ولی پژوهش‌های نظری گذشته نشان می‌دهند که این هسته به طور عمده از آهن و نیکل است، مانند هسته‌ی سیاره‌ی خودمان. با این همه به گفته‌ی مارگو: «روشن نیست که آیا ناهید هم مانند زمین، یک هسته‌ی جامدِ درونی و یک هسته‌ی مایع بیرونی دارد یا این که هسته‌اش یکپارچه مایع یا یکپارچه جامد است.»

با این که این برآورد برای بزرگی هسته با مدل‌های گذشته سازگاری دارد، ولی داشتن یک مقدارِ سنجش‌پذیرِ واقعی به ما امکان می‌دهد تا در آینده بررسی‌های دقیق‌تری روی ناهید انجام دهیم.

دانستنِ اندازه و چگالی هسته می‌تواند برای نمونه، در شناخت تاریخچه‌ی سیاره سودمند باشد. مارگو می‌گوید: «کمابیش هر چیزی درباره‌ی فرگشت یک سیاره توسط اندازه‌ی هسته‌اش تعیین می‌شود. دانستن هر چیزی درباره‌ی یک سیاره تا زمانی که یک تصویر خوب از ساختار درونی آن نداشته باشیم بسیار دشوار خواهد بود.»

پژوهشنامه‌ی این دانشمندان در نشریه‌ی نیچر آسترونومی منتشر شده است.

--------------------------------------------
تلگرام، توییتر، و اینستاگرام یک ستاره در هفت آسمان:

telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky
instagram.com/1star.7sky

واژه‌نامه:

Venus - core - Earth - Jean-Luc Margot - University of California - Los Angeles - Goldstone Solar System Radar - planet - radio wave - Green Bank Telescope - West Virginia - echo - radar speckle tracking - radius - iron - nickel - Nature Astronomy

منبع: نیوساینتیست
برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه