خاک سیارک ریوگو رنگ تیره شگفت‌انگیزی دارد

سال گذشته، کاوشگرِ ژاپنی هایابوسا۲ نمونه‌هایی را که از سیارک ریوگو گرد آورده بود به زمین برگرداند؛ و اکنون نخستین بررسی این سنگ‌ها نشان می‌دهد که همنهشی آغازین و رنگ تیره‌ای شگفت‌انگیز دارند.

سیارک ریوگو دربردارنده‌ی برخی از تیره‌ترین و کهن‌ترین موادی‌ست که تاکنون درسامانه‌ی خورشیدی یافته شده. این دستاورد دو بررسی آغازین است که روی نمونه‌های خاک و سنگِ گردآوری شده در این سیارک انجام شده.

این نمونه‌ها که تنها دومین مورد از نمونه های به دست آمده از یک یارکند، در سال ۲۰۱۹ توسط کاوشگر ژاپنی هایابوسا۲ گرآوری شده و سال گذشته به زمین بازگردانده شده بودند.

این نمونه سنگ‌ها که جرم کلشان به ۵.۴ گرم می‌رسد و از سطح بیرونیِ سیارک ریوگو گردآوری شده بودند، به نظر می‌رسد دارای کانی‌ها و ترکیب‌های مشترکِ بسیاری با شهاب‌سنگ‌های یافته شده روی زمین هستند. ولی آنها همچنین دربردارنده‌ی دسته‌ای از همنهش‌های شگفت‌انگیز هم هستند، همنهش‌هایی مانند مولکول‌های آلی و آبدار.

سدریک پیلورژه از دانشگاه پاریس-ساکلی در فرانسه می‌گوید: «اگر چه بیشترِ این مواد از نظرِ مقدار ناچیز و جزیی هستند -با بیشینه‌ی چند درصد، ولی توان بالایی برای ردیابی برخی از فرآیندهایی که در نخستین گام‌های پیدایشِ سامانه‌ی خورشیدی و در پی آن، پیدایشِ جرمِ مادریِ سیارک ریوگو رخ داده بود دارند.» پیلورژه نویسنده‌ی اصلی پژوهش نخست و عضو گروه بین‌المللی پژوهشگرانی‌ست که این نمونه‌ها را بررسی کردند.

در پژوهش دوم، دانشمندان به رهبری یک گروه از سازمان کاوش‌های هوافضای ژاپن با بهره از چند تکنیکِ غیرِ ویرانگر (غیرمخرب) به بررسی این نمونه‌ها پرداختند، از جمله با بررسی آنها به کمک میکروسکوپ‌های فراطیفی (روشی که در آن، صدها عکس از یک نمونه زیر نورهایی با طول موج‌های گوناگون گرفته می‌شود تا آگاهی‌هایی درباره‌ی همنهشِ کانی‌های درونش به دست آید) و نیز به کمک طیف‌سنجی نوری.

این پژوهش‌ها بسیاری از چیزهایی را که دستگاهِ حسگر راه دورِ هایابوسا۲ در سال ۲۰۱۹ دیده بود تایید کردند، هنگامی که نمونه‌ها در جایی ۳۰۰ میلیون کیلومتر دورتر از زمین گردآوری می‌شد.

افزون بر این، پی بردیم که نمونه‌ها از نظرِ نوری که بازمی‌تابانند بسیار تیره هستند -حتی از شهاب‌سنگ‌های درون مجموعه‌ها هم تیره‌تر، چیزی که نشان می‌دهد یا همنهش شیمیایی یگانه و یژه‌ای دارند، یا این که جو زمین به گونه‌ای، رنگِ شهاب‌سنگ‌ها را در زمان فرودشان در جو روشن می‌کند.

پژوهش دوم همچنین نشان داد که ریوگو به شدت پُرلیک (پوک، متخلخل) است، ویژگی‌ای که می‌توانسته آن را در زمان شکل‌گیری‌اش از یک رشته برخوردها و از هم پاشیدگیِِ سیارک‌های باستانی به دست آورده باشد.

در این میان، حضور همنهش‌های آبدار و کربن‌دار (کربنات‌ها) نشان می‌دهد که ریوگو از لبه‌های سامانه‌ی خورشیدیِ آغازین می‌آید، و حضور همنهش‌های با پایه‌ی نیتروژن هم می‌تواند به شناسایی دقیقِ خاستگاه و منشا ریوگو کمک کند.

اشلی کینگ از بخش علوم کانی و سیاره‌ای موزه‌ی  تاریخ طبیعی لندن، که در این پژوهش شرکت نداشت می‌گوید: «نبودِ برخی از همنهش‌ها، از جمله کانی‌های با پایه‌ی آلومینیوم و کلسیم نشان می‌دهد که ریوگو در در رژیمِ دماییِ بالا و آغازینِ سامانه‌ی خورشیدی ساخته نشده بوده.»

به گفته‌ی کینگ، اگرچه بررسی‌های آغازین سن دقیقی را برای ریوگو تعیین نمی‌کنند، ولی حضور همنهش‌های تیره و کربن‌دارِ به خوبی حفظ شده نشان می‌دهد که از روزگاری نزدیک به سپیده‌دمِ سامانه‌ی خورشیدی وجود داشته است، تقریبا از ۴.۶ میلیارد سال پیش.

وی می‌گوید: «اینها دست نخورده‌ترین موادی هستند که می‌توانیم به دست آوریم و چیزهایی هستند که ما را به زمان صفرِ سامانه‌ی خورشیدی برمی‌گردانند.»

یافته‌های این دانشمندان در دو پژوهشنامه در نشریه‌ی نیچر منتشر شده است: یک و دو.


--------------------------------------------------

تلگرام، توییتر و فیسبوک یک ستاره در هفت آسمان:

telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky
facebook.com/1star7sky

واژه‌نامه:
Japan - Hayabusa 2 - asteroid - Ryugu - solar system - Earth - mineral - meteorite - organic - water-bearing - molecule - Cédric Pilorget - University of Paris-Saclay - France - Japan Aerospace Exploration Agency - hyperspectral microscope - wavelength - optical spectrometry - reflect - porous - carbonate - nitrogen - calcium - aluminium - Ashley King - Mineral and Planetary Sciences Division - Natural History Museum - London - carbon - Nature

برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه