این شهاب‌سنگ مریخی تا دهانه‌ای که از آن به بیرون پرتاب شده بود ردیابی شد

پژوهشگران با بهره از یک ابررایانه به بررسی هزاران تصویر از دهانه‌های برخوردی روی سطح بهرام (مریخ) پرداختند تا دهانه‌ای را پیدا کنند که با ویژگی‌های یک سنگ نامعمول همخوانی داشته باشد.

شهاب‌سنگ ۳۲۰ گرمی "شمال باختر آفریقا ۷۰۳۴" (ان‌دبلیوای ۷۰۳۴) که سال ۲۰۱۱ در صحرای بزرگ آفریقا یافته شد

یک شهاب‌سنگ که بیش از ۵ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرده بود اکنون تا دهانه‌ای ویژه روی سیاره‌ی بهرام ردگیری شده، دهانه‌ای که در پی برخورد یک سیارک به سطح بهرام، از آن کَنده و به بیرون پرتاب شده بود. این آگاهی‌ها به زمین‌شناسان زمینه‌ی بیشتری درباره‌ی این سنگ نامعمول می‌دهد که به دریافت سرنخ‌هایی درباره‌ی تاریخ سیاره‌ی سرخ می‌انجامد.

این شهاب‌سنگ ۳۲۰ گرمی در سال ۲۰۱۱ در صحرای بزرگ آفریقا یافته شد و "شمال باختر آفریقا ۷۰۳۴" (ان‌دبلیوای ۷۰۳۴) نام گرفت. این تنها شهاب‌سنگ شناخته شده‌ی بهرام است که از "برِش" (breccia) ساخته شده؛ برش گونه‌ای سنگ ته‌نشستی (رسوبی) است که از تکه‌های سنگی که با مواد ریز به هم چسبیده‌اند درست شده.

آنتونی لاگین از دانشگاه کرتین در  پرت، استرالیا به همراه همکارانش برای شناسایی و فهرست‌بندی حدود ۹۰ میلیون دهانه‌ی برخوردی، هزاران تصویر واگشود-بالای بهرام را به کمک یک ابررایانه و نرم‌افزار هوش مصنوعی بررسی کردند.

آنان این فهرست را برای یافتن نامزدهایی که با این ویژگی‌های بی‌مانندِ ان‌دبلیوای ۷۰۳۴ همخوانی دارند جستجو کردند: این شهاب‌سنگ بالاترین انباشتِ پتاسیم و توریم را که تاکنون  در یک شهاب‌سنگ بهرامی اندازه‌گیری شده دارد و همچنین یکی از مغناطیده‌ترینِ آنهاست. این دانشمندان همچنین دهانه‌هایی را که گاهشماری‌شان با سن سنگ سازگار نبود کنار گذاشتند.

این پژوهشگران دریافتند که تنها یک دهانه همخوانی دارد: دهانه‌ی کاراثا (Karratha). این دهانه ۱۰ کیلومتر پهنا دارد و درونِ یک دهانه‌ی کهن‌تر به نام دامپی‌یر (Dampier) جای گرفته. لاگین می‌گوید: «ما برای نخستین بار از زمینه‌ی زمین‌شناختیِ تنها نمونه‌ی مریخی برِشی که روی زمین در دسترس است آگاه شده‌ایم، ۱۰ سال پیش از آن که ماموریت "بازآوری نمونه‌ی بهرام" ناسا آماده‌ی فرستادن نمونه‌ها از بهرام شود.

تاکنون بیش از ۳۰۰ شهاب‌سنگ بهرامی روی زمین یافته شده و این دانشمندان اکنون امیدوارند با بهره از همین ترفند (تکنیک) بتوانند دهانه‌هایی را که دیگر شهاب‌سنگ‌ها از درون آنها از سیاره بیرون انداخته شده‌اند را هم بیابند.

پژوهشی در گذشته می‌گفت که ان‌دبلیوای ۷۰۳۴ دارای سن ۲.۱ میلیارد سال است و از روزگاریست که بهرام داشته کم کم می‌خشکیده. اوایل امسال، بررسی‌های بیشتر روی این سنگ نشان داد که بمباران سیارکی بهرام در بیش از ۴ میلیارد سال پیش می‌توانسته دیرتر از آنچه در گذشته پنداشته می‌شد پایان یافته باشد.

به گفته‌ی ریچارد گرین‌وود از دانشگاه آزاد بریتانیا، ردگیری ان‌دبلیو‌ای ۷۰۳۴ تا یک دهانه می‌تواند به آگاهی‌هایی تازه درباره‌ی پیداینش و تاریخ بهرام بیانجامد.

او می‌گوید: «این یک شهاب‌سنگ بهرامیِ بی‌اندازه ویژه (متمایز) است.»«اگر دانشمندان بتوانند -با اطمینان- بگویند که از این دهانه‌ی ویژه آمده، این به آنها اجازه خواهد داد تا سپس به سراغ زمین‌شناسی آن ناحیه بروند و شهاب‌سنگ را با گونه‌ای از بافت در محیط بهرام جفت و جور کنند. این زمینه‌ی بسیار بیشتری را برای شهاب‌سنگ فراهم می‌کند، و تا اینجای کار هنوز هیچ زمینه‌ای وجود ندارد.»

یافته‌های این دانشمندان در نشریه‌ی نیچر آسترونومی منتشر شده است.


-------------------------------------------------

تلگرام، توییتر و فیسبوک یک ستاره در هفت آسمان:

telegram.me/onestar_in_sevenskies
twitter.com/1star_7sky
facebook.com/1star7sky

واژه‌نامه:

supercomputer - crater - Mars - meteorite - Earth - asteroid - Red Planet - Sahara desert - Northwest Africa 7034 - breccia - sedimentary rock - Anthony Lagain - Curtin University - Perth - Australia - AI - impact crater - NWA 7034 - potassium - thorium - magnetised - Karratha - Dampier - NASA - Mars Sample Return - planet - Richard Greenwood - Open University - UK - Nature Communications

منبع: نیوساینتیست
برگردان: یک ستاره در هفت آسمان

0 دیدگاه شما:

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه