گیسوی سبز زیبا

این تصویر در اندازه‌ی زرگ‌تر
دنباله‌دار دوره‌ای ۴۶پی/ویرتنن اکنون پرنورترین دنباله‌دار آسمان شب، گرچه کم‌نورتر از توان دید چشم نامسلح است.
این دنباله‌دار در نیمه‌های دسامبر (اواخر آذر) به نزدیک‌ترین نقطه‌های مدار ۵.۴ ساله‌اش به زمین و خورشید می‌رسد و در آن هنگام، در آسمان‌های تاریک می‌شود آن را با چشم دید.
این تصویر شب ۷ نوامبر از آسمان نیمکره‌ی جنوبی گرفته شده و در آن گیسوی کروی دنباله‌دار ۴۶پی را می‌بینیم که از نور خورشید تابشی فلورسنس پیدا کرده. پهنای زاویه‌ای این گیسوی سبز زیبا در آسمان زمین به اندازه‌ی حدود نصف قطر ماه کامل است.
در ان شب، فاصله‌ی این دنباله‌دار از رصدگران روی زمین حدود ۲ دقیقه‌ی نوری یا ۳۵ میلیون کیلومتر بود که بر پایه‌ی این فاصله، قطر گیسوی سبزش به حدود ۱۵۰ هزار کیلومتر می‌رسید، یعنی تقریبا هم‌اندازه‌ی سیاره‌ی مشتری.
در این تصویر که از پیوند دیجیتالی چند نما درست شده، دُم بسیار محو این دنباله‌دار را هم می‌بینیم که رو به جایگاه ساعت ۴ کشیده شده. یک کهکشان دوردست هم در بالا، سمت چپ تصویر خودنمایی می‌کند.
دنباله‌دار ۴۶پی/ویرتنن که اکنون یک مهمان معمولی بخش درونی سامانه‌ی خورشیدیست، زمانی قرار بود میزبان فضاپیمای روزتا باشد ولی با تغییر برنامه، روزتا راهی دنباله‌دار ۶۷پی شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Comet 46P/Wirtanen - naked-eye - Earth - Sun - Fluorescing - coma - Jupiter - galaxy - inner Solar System - ESA - Rosetta mission

منبع: apod.nasa

غاری اباشته از هیدروژن، اکسیژن، و گوگرد

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
چه چیزی در این غارست؟ یک پرورشگاه ستارگان به پهنای ۱۰ سال نوری. 
در این چشم‌انداز کیهانی سحابی غبارآلود اس‌اچ۲-۱۵۵ را می‌بینیم-سحابی غار.
این تصویر تلسکوپی از پیوند داده‌هایی که با فیلتر باریک-باند به دست آمده درست شده و در آن، تابش گسیلیده از هیدروژن، اکسیژن، و گوگرد بر پایه‌ی نقشه‌ی رنگ هابل نشان داده شده اند، یعنی به ترتیب به رنگ‌های سبز،آبی، و سرخ.
این غار حدود ۲۴۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در صفحه‌ی کهکشان راه شیری، در راستای صورت فلکی شمالی شاهانه‌ی قیفاووس دیده می‌شود.
بررسی‌های اخترشناختی روی این منطقه نشانگر اینست گه در مرز ابر مولکولی غول‌پیکر قیفاووس-بی و ستارگان داغ و جوان انجمن ستاره‌ای قیفاووس-اوبی ۳ پدید آمده.
لبه‌ی درخشان آن که از گاز هیدروژن یونیده است از پرتوهای پرانرژی ستارگان داغ، به ویژه ستاره‌ی پرنوری که درست سمت چپ ورودی غار دیده می‌شود برافروخته شده. به احتمال بسیار، هسته‌های رُمبنده در دل این ابرها ستارگان تازه‌ای را دارند پدید می‌آورند.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Sh2-155 - Cave Nebula - narrowband filter - hydrogen - oxygen - sulfur - Hubble Palette - Milky Way Galaxy - constellation of Cepheus - Cepheus B molecular cloud - star - Cepheus OB 3 association - ionization

منبع: apod.nasa

داغی اسرارآمیز محیط پیرامون یک کوتوله سفید

یک گروه بین‌المللی از اخترشناسان با گشودن یک راز ده‌ها ساله، مغناطکره‌ای بی‌اندازه داغ را پیرامون یک کوتوله‌ی سفید یافته‌اند. این پژوهش به رهبری نیکول رایندل از دانشگاه لستر انجام گرفته. پژوهشنامه‌ی این گروه در شماره‌ی ۷ نوامبر ماهنامه‌ی انجمن سلطنتی اخترشناسی منتشر شده است.
برداشت هنری از کوتوله‌ی سفید GALEXJ014636.8+323615 (سفید) و مغناطکره‌ی فرا-داغ پیرامونش (بنفش) که توسط میدان مغناطیسی به دام افتاده
کوتوله‌های سفید در واپسین گام از زندگی خورشیدسانان پدید می‌آید. این ستارگان در پایان زندگی لایه‌های بیرونی خود را به فضا پس می‌زنند و هسته‌ای داغ و فشرده از خود به جا می‌گذارند که میلیاردها سال زمان می‌برد تا خنک شود. دمای سطح یک کوتوله‌ی سفید معمولی حدود ۱۰۰ هزار درجه‌ی سلسیوس است (آن را با خورشید بسنجید که دمای سطحش تنها ۵۵۰۰ درجه است).

ولی برخی از کوتوله‌های سفید دانشمندان را دچار سردرگمی کرده‌اند زیرا نشانه‌هایی از فلزهای بسیار یونیده در آنها دیده می‌شود. در اخترشناسی به هر عنصری به جز هیدروژن و هلیوم، "فلز" می‌گویند. پونشِ بسیار بالا هم در اینجا بدین معناست که همه‌ به جز یکی از الکترون‌های بیرونیِ اتم‌های این عنصرها از آنها جدا شده. چنین فرآیندی نیاز به دمای ۱ میلیون درجه‌ی سلسیوس دارد که بسیار بالاتر از دمای سطح داغ‌ترین کوتوله‌های سفید است.

رایندل و گروهش به کمک تلسکوپ ۳.۵ متری کالار آلتوی اسپانیا کوتوله‌ی سفیدی با عنوان GALEXJ014636.8+323615 را در صورت فلکی سه‌سو، و به فاصله‌ی ۱۲۰۰ سال نوری زمین یافته‌اند. بررسی نور این کوتوله‌ی سفید به روش طیفی نشانگر وجود فلزهای به شدت یونیده بود. شگفت این که این یونیدگی‌ها در یک بازه‌ی شش ساعته تغییر می‌کند- همان دوره‌ی چرخش محوری ستاره.

رایندل و گروهش نتیجه گرفته‌اند که محیط مغناطیسی پیرامون این ستاره (در حقیقت مغناطکره‌ی آن) موادی که از سطحش می‌آیند را به دام می‌اندازد. شوک‌های درون مغناطکره دمای این مواد را به طور چشمگیری بالا می‌برد و تقریبا همه‌ی الکترون‌های اتم‌های فلزها را از آنها جدا می‌کند.

رایندل می‌گوید: «مانند چنبره‌ای از مواد فرا-داغ پیرامون این ستاره است که خودش هم بسیار داغ است.»

«محور میدان مغناطیسی این ستاره نسبت به محور چرخش آن کج است (مانند زمین). این بدین معناست که میزان موادی که در اثر شوک، گرم شده‌اند و ما می‌بینیم، با چرخش ستاره تغییر می‌کند.»
تصویر رنگی کوتوله‌ی سفید GALEXJ014636.8+323615 از چشم "پیمایش دیجیتال آیمان اسلون"

رایندل در ادامه می‌افزاید: «پس از چند دهه که شمار بیشتر و بیشتری از این ستارگان رازآلود را می‌یافتیم بدون آن که سرنخی برای ریشه‌ی فلزهای بسیار یونیده‌ی آنها پیدا کنیم، اکنون مدل مغناطکره با گرمای ناشی از شوک که ما ارایه کردیم توانسته سرچشمه‌ی آنها را توضیح دهد.»

مغناطکره‌ها پیرامون دیگر ستارگان نیز یافته شده‌اند ولی این نخستین موردیست که پیرامون یک کوتوله‌ی سفید دیده می‌شود. این کشف می‌تواند پیامدهایی بسیار گسترده داشته باشد. رایندل می‌گوید: «ما این را اصلا به حساب نمی‌آوردیم. نادیده گرفتن مغناطکره‌ی آنها می‌تواند بدین معنا باشد که سنجش‌های ما برای دیگر ویژگی‌های کوتوله‌های سفید (مانند دما و جرم) هم نادرست است.»

احتمال می‌رود یک چهارم کوتوله‌های سفید در بخشی از زندگی‌شان وارد گامِ به دام انداختن و به شدت داغ کردن مواد می‌شوند. رایندل و گروهش اکنون می‌خواهند مدل‌سازی دقیق‌تر انجام داده و با بررسی شمار بیشتری از این اجرام شگفت‌انگیز، دامنه‌ی پژوهش خود را گسترش دهند.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
magnetosphere - white dwarf - Sun - Dr Nicole Reindl - Royal Commission 1851 - University of Leicester - Monthly Notices of the Royal Astronomical Society - star - ionised - metal - element - helium - ionisation - electron - atom - Calar Alto telescope - Spain - constellation of Triangulum - GALEXJ014636.8+323615 - spectroscopy - magnetic field - rotational axis - shock

منبع: sciencedaily

چرخش سیارک بن‌نو از چشم فضاپیمای اوسیریس-رکس

اگر ویدیو اینجا اجرا نشد می‌توانید آن را در فیسبوک، توییتر، و یا تلگرام یک ستاره در هفت آسمان ببینید
آیا این سیارک می‌تواند روزی با زمین برخورد کند؟
بله! ولی نه به این زودی، حتی با این که در سده‌ی آینده در بخشی از مسیرش از درون مدار ماه هم خواهد گذشت، یعنی از ماه هم به زمین نزدیک‌تر خواهد شد.
با این وجود، ناسا برای شناخت بیشتر درباره‌ی سیارک‌های نزدیک-زمین، کاوشگری به نام اوسیریس-رکس را راهی یکی از آنها کرده: سیارک ۵۰۰ متری "۱۰۱۹۵۵ بن‌نو".
اوسیریس-رکس که سال ۲۰۱۶ سفر خود را آغاز کرده بود، اکنون دارد به بن‌نو نزدیک می‌شود و بر پایه‌ی برنامه، نخست می‌خواهد از سطح ناهموار این ریزسیاره نقشه بردارد.
این ویدیوی زمان‌گریز که اوایل همین ماه گرفته شده، ۴.۲۵ ساعت از چرخش بن‌نو را در ۷ ثانیه نشان می‌دهد. پیکره‌ی الماسی-شکل بن‌نو بسیار همانند سیارک ریوگو است که اکنون میزبان فضاپیمای ژاپنی هایابوسا۲ است.
شناسایی دقیق مسیر بن‌نو در مدارهای بعدی‌اش کمی دشوارست. یکی به دلیل نزدیک بودن مسیرش به زمین و دیگر به دلیل پدیده‌ای به نام اثر یارکوفسکی: پس از گرما گرفتن یک بخش سیارک توسط نور خورشید، پرتوی گرمایی (فروسرخ) نامتقارنی از آن می‌تابد که می‌تواند مانند فواره‌ای، بر سیارک فشار ملایمی آورد و بر گردش آن اثر بگذارد.
اگر همه چیز بر پایه‌ی برنامه پیش برود، اوسیریس-رکس در سال ۲۰۲۰ عملا از خاک سطح آن نمونه برداشته و در سال ۲۰۲۳ این نمونه‌ها را برای بررسی دقیق به زمین خواهد برگرداند.
این یک پویانمایی (gif) به بزرگی ۳.۶۶ مگ است، برای کامل شدنش شکیبا باشید. اندازه‌ی بزرگ‌تر (۵.۶ مگ)
--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Moon - Earth - asteroid - NASA - Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer - OSIRIS-REx - 101955 Bennu - minor planet - time-lapse - Ryugu - Japanese spacecraft - Hayabusa2 - Yarkovsky effect - infrared

منبع: apod.nasa

آواز خورشید به هنگام طلوع در مریخ را بشنوید

* دانشمندان از تصویر طلوع آفتاب در سیاره‌ی بهرام یک قطعه‌ی موسیقی ساخته‌اند. این عکس ۵ هزارمین طلوع آفتاب بهرام را از چشم خودروی آپورچونیتی (فرصت) نشان می‌دهد و دانشمندان با ترفندهای صداسازی، یک آهنگ گوشنواز دو دقیقه‌ای از آن پدید آورده‌اند.
آنها با پویش (اسکن کردن) تصویر، پیکسل به پیکسل و از چپ به راست، داده‌های نور و رنگ هر پیکسل را سنجیدند و آنها را با داده‌های مربوط به فرازای (ارتفاع) سطح ترکیب کردند. سپس با بهره از الگوریتم‌هایی، برای هر یک از این عنصرها یک گام و ملودی ویژه‌ تعریف کردند.

هارمونی‌های آهسته و ملایم مربوط به زمینه‌ی تاریک است و صداهای بلندتر و آشکارتر در میانه‌های آهنگ هم از داده‌های مربوط به قرص درخشان خورشید پدید آمده.

دکتر دومینیکو ویچینانتزا از دانشگاه انگلیا راسکین، و دکتر ژانویه ویلیامز از دانشگاه اکستر این آهنگ را با عنوان "Mars Soundscapes" در غرفه‌ی ناسا در در کنفرانس ابررایانش SC18 که ۱۳ نوامبر در دالاس برگزار می‌شود ارایه خواهند کرد.

این آهنگ با بلندگوهای معمولی و همچنین ترارسان‌های (مبدل‌های) لرزشی ضبط شده تا شنوندگان بتوانند با دست خود لرزش را حس کنند و تجربه‌ای شخصی و لذت‌بخش از طلوع آفتاب در بهرام داشته باشند.

خودروی آپورچونیتی ناسا که از سال ۲۰۰۴ تاکنون در سیاره‌ی سرخ بوده، چندیست که به دنبال توفان شن سراسری این سیاره ارتباطش با زمین قطع شده است. دانشمندان امیدوارند بتوانند تا پایان سال ۲۰۱۸ آن را بیدار کنند و بتواند کارش را از سر بگیرد.
اگر ویدیو اینجا اجرا نشد می‌توانید آن را در فیسبوک، تلگرام، و یا توییتر یک ستاره در هفت آسمان ببینید

دکتر ویچینانتزا که مدیر گروه پژوهشی مهندسی صدا و بازی یا SAGE در انگلیا راسکین است می‌گوید: «ما برای ارایه‌ی این کار درباره‌ی یک چنین سیاره‌ی فریبنده‌ای بسیار هیجان‌زده‌ایم» وی می‌افزاید صداسازی یا آواییدن (به کار بردن آواهای بی‌کلام برای رساندن یا درک داده‌ها) از روی تصویر یک روش بسیار انعطاف‌پذیر برای پژوهش‌های علمی است و می‌تواند در زمینه‌های گوناگون، از بررسی ویژگی‌های جَوی و سطحی سیاره‌ها گرفته تا آشکارسازی فوران‌های آتشفشانی به کار رود. صداسازی تصویری در دانش پزشکی هم می‌تواند روش‌هایی تازه برای بررسی تغییر شکل‌ها و رنگ‌ها داشته باشد که به ویژه برای تشخیص‌های تصویری کارایی دارد.

در همین زمینه:
* نخستین دونوازی موسیقی کیهانی: یک پیانو روی زمین و یک ستاره در ژرفای فضا 
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
soundtrack - Mars - Opportunity - sonification - elevatio - algorithm - pitch - melody - Dr Domenico Vicinanza - Anglia Ruskin University - Dr Genevieve Williams - University of Exeter - Mars Soundscapes - NASA - Supercomputing SC18 Conference - Dallas - vibrational transducer - dust storm - Sound and Game Engineering - SAGE - Image sonification - planet

منبع: sciencedaily

مرداب سرخ هیدروژنی

سحابی بزرگ و باشکوه مرداب انباشته از گازهای داغ و میزبان ستارگان جوان بسیارست.
این مرداب کیهانی که پهنایش به ۱۰۰ سال نوری می رسد و تنها ۵۰۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد، به اندازه‌ای بزرگ و درخشان است که بدون تلسکوپ هم می‌شود آن را در صورت فلکی کمان (قوس) مشاهده کرد.
چندین ستاره‌ی درخشانی که در آن دیده می‌شوند، ستارگان خوشه‌ی ان‌جی‌سی ۶۵۳۰ هستند، یک خوشه‌ی باز که همین چند میلیون سال پیش در دل این سحابی پدید آمده.
این سحابی گسیلشی بزرگ که به عنوان ام۸ و ان‌جی‌سی ۶۵۲۳ نیز شناخته می‌شود، به دلیل وجود نوار گرد و غباری که در سمت چپ مرکز خوشه دیده می‌شود، به نام "مرداب" نامیده شده.
این تصویر از پیوند سه رنگ از نورهای گسیلیده از هیدروژن درست شده.
وجود گویچه‌های پرغبار بسیار در سحابی مرداب نشانه‌ایست از این که فرآیند ستاره‌زایی در آن همچنان ادامه خوهد داشت.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Lagoon Nebula - star - constellation of the Archer - Sagittarius - NGC 6530 - open cluster - M8 - NGC 6523 - Hydrogen - Star formation - globule

منبع: apod.nasa

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه