تیر شهاب شیری

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
اندازه‌ی بزرگ‌تر
زمین دارد وارد جریانی از سنگ و خاک که دنباله‌دار ۵۵پی/تمپل-تاتل در مسیر خود در فضا به جا گذاشته می‌ود. این دنباله‌دار سرچشمه‌ی بارش شهابی شیری (اسدی) است که در روزهای ۱۷ و ۱۸ نوامبر (۲۶ و ۲۷ آبان) به بیشینه‌ی خود با نرخ ۱۴ شهاب در ساعت می‌رسد. بهترین زمان برای دیدن این بارش در ساعت‌های تاریک پیش از سر زدن آفتاب است.

شهاب‌های شیری به آتشگوی‌های خود آوازه دارند- شهاب‌های انفجاری که از سیاره‌ی ناهید درخشان‌تر می‌شوند. آتگوی‌های امسال کم بوده‌اند. هرمان کوبرگر از اتریش، سپیده‌دم دیروز یکی از آنها را در آسمان شهر فورناخ به تصویر کشید.

وی می‌گوید: «پس از انفجار آتشگوی، پسماندهایی پر از رود از آن به جا ماند که تا ۳۰ دقیقه در آسمان دیده می‌شد. رشته عکس‌هایی که پایین تصویر می‌بینید دگرگونی این پسماندها را در ۱ دقیقه نشان می‌دهد.»

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Earth - comet - 55P/Tempel-Tuttle - Leonid meteor shower - meteor - Leonids - fireball - Venus - fireball - Hermann Koberger - Fornach - Austria

منبع: spaceweather

رتیل آتشین‌مزاج کیهانی!

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
سحابی رتیل که به نام "۳۰ زرین‌ماهی" نیز شناخته می‌شود، با پهنای بیش از ۱۰۰۰ سال نوری، یک منطقه‌ی ستاره‌زایی غول‌پیکر و در واقع بزرگ‌ترین و خشن‌ترین منطقه‌ی ستاره‌زایی در سرتاسر گروه محلی کهکشان‌هاست که با فاصله‌ی حدود ۱۸۰ هزار سال نوری از زمین، در کهکشان ماهواره‌ی راه شیری، ابر ماژلانی بزرگ (LMC) جای دارد.
در اینجا این عنکبوت کیهانی را می‌بینیم که سرتاسر چارچوب این چشم‌انداز تماشایی را پوشانده. این تصویر از همگذاری داده‌های باریک‌باند درست شده و پرتوهای تابیده از اتم‌های یونیده‌ی هیدروژن را نشان می‌دهد.
درون سحابی رتیل (ان‌جی‌سی۲۰۷۰) خوشه‌ی جوانی از ستارگان بزرگ به نام آر۱۳۶ جای دارد که با پرتوهای پرانرژی، بادهای ستاره‌ای، و شوک‌های ابرنواختری خود تارهای این عنکبوت را برافروخته و آن را به یک سحابی گسیلشی درخشان تبدیل کرده‌اند.
در این رتیل هم مناطق ستاره‌زایی دیگری هم وجود دارد که در هر یک، خوشه‌های ستارگان جوان با افروزه‌ها و ابرهایی که خودشان آنها را به شکل حباب در آورده‌اند را می‌توان دید. در واقع در سمت چپ مرکز این تصویر، جایگاه نزدیک‌ترین ابرنواختر روزگار نوین، یعنی اس‌ان ۱۹۸۷ای را هم می‌توانیم ببینیم.
این میدان دید پُرمایه حدود ۱ درجه از آسمان، هم ارز ۲ فرص کامل ماه را در صورت فلکی جنوبی "زرین‌ماهی" می پوشاند. اگر این سحابی به اندازه‌ی سحابی شکارچی (نزدیک‌ترین پرورشگاه ستاره‌ای به زمین با فاصله‌ی ۱۵۰۰ سال نوری) از ما فاصله داشت، پهنه‌ای بیش از ۳۰ درجه (۶۰ برابر قرص کامل ماه) و در واقع نیمی از آسمان سیاره‌ی زمین را می پوشاند.
--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Tarantula Nebula - diameter - star forming region - galaxy - Large Magellanic Cloud - Local Group of galaxies - NGC 2070 - stellar wind - supernova - shock - star - R136 - star cluster - SN 1987A - full moon - constellation Dorado - Orion Nebula

منبع: apod.nasa

ساخت خورشید مصنوعی داغ‌تر از خود خورشید در چین!

دانشمندان چینی در تلاش برای یافتن منبعی عمده برای انرژی پاک، یک خورشید ساختگی باورنکردنی را پدید آورده‌اند که می‌تواند به دمایی تا ۱۰۰ میلیون درجه‌ی سلسیوس برسد- گرمایی که خورشید واقعی با دمای حدود ۱۵ میلیون درجه در برابرش نیمگرم است.

بنیاد فیزیک پلاسما، وابسته به آکادمی علوم چین می‌گوید یک "خورشید ساختگی" (مصنوعی) به نام "توکاماک آزمایشگاهی ابررسانش پیشرفته‌" (ایست، EAST) را آزمایش کرده. این دستگاه که به دستگاهی در یک داستان‌ علمی-تخیلی می‌ماند، به گونه‌ای طراحی شده که همان روشی که ستاره‌ی مادریمان انرژی هنگفتش را تولید می‌کند را بازسازی می‌کند.

دستگاه "ایست" یک ماشین چنبره-مانند است که درون محفظه‌ای دایره‌ای جاسازی شده. این پروژه در جزیره‌ی دانش (Science Island) در استان آن‌هوئی در خاور چین اجرا شده و از همجوشی هسته‌ای برای پدید آوردن گرمایی عظیم بهره می‌گیرد. تنها به کار انداختن این ماشین روزی ۱۵ هزار دلار خرج بر می‌دارد.

هدف دستگاه "ایست" شناخت فرآیند همجوشی هسته‌ای، و برای بهره‌گیری از آن در آینده به عنوان منبعی جایگزین برای تولید انرژی در زمین است. این می‌تواند راه را برای تولید انرژی پاک هموار سازد- امروزه انرژی هسته‌ای از راه شکافت هسته به دست می‌آید که پسماندهای سمی با اثر درازمدت به جا می‌گذارد.

چین برنامه‌ای برای راه‌اندازی یک رشته ماه‌ ساختگی نیز دارد. این ماه‌ها که برای روشن کردن خیابان‌های شهرها به هنگام شب به کار می‌روند، در حقیقت ماهواره‌هایی هستند که امید می‌رود روزی بتوانند جایگزین لامپ‌های معمولی شهری شده و باعث صرفه‌جویی در انرژی شوند.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
star - China - clean energy - sun - earth - solar simulator - core - Institute of Plasma Physics - Chinese Academy of Sciences - Experimental Advanced Superconducting Tokamak - EAST - solar system - Science Island - Eastern China - Anhui Province - fusion - moon

منبع: rt.com

جفت زیبای ماه جوان و سیاره کیوان در آسمان غروب

یکشنبه‌ی گذشته، به هنگام غروب می‌شد هلال ماه جوان را که در کنار سیاره‌ی کیوان یک همیستان (مقارنه‌ی) زیبا نزدیک افق باختری پدید آورده بود را در سرتاسر زمین تماشا کرد.
این عکس در همان شب با یک عدسی تله‌فوتو، از فراز تپه‌ای در وسپریم مجارستان گرفته شده و مادر و دختری را روی زمین، به همراه آن جفت آسمانی در یک چارچوب نشان می‌دهد. بخش شب ماه از پرتوی نیرومند زمین‌تاب روشن شده بود. 
گفتن ندارد که ماه بسیار سریع رشد می‌کند و با رسیدن به گام چارک (تربیع) نخست تا امشب، بخش روشن از آفتابش نصف قرص آن را در بر گرفته.
آسمان دوستان در این هفته به جز ماه و ستارگان، بیننده‌ی پدیده‌ی دیگری نیز در آسمان خواهند بود- بارش شهابی شیری (اسدی) که توسط بارانی از خرده‌های سنگ و خاک به جا مانده از دنباله‌دار تمپل-تاتل پدید می‌آید.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Moon - earthshine - Saturn - conjunction - planet - Veszprem - Hungary - telephoto lens - first quarter - star - Leonid meteor shower

منبع: apod.nasa

سریع‌ترین ستاره آسمان یک سیاره هم دارد!

* درست ۶ سال نوری دورتر، دومین ستاره‌ی نزدیک به زمین، و سریع‌ترین ستاره‌ی آسمان شب میزبان یک ابرزمین یخ‌زده است.

این ستاره که "ستاره‌ی بارنارد" نام دارد یک کوتوله‌ی سرخ پیر است که اگرچه با چشم نامسلح به سختی دیده می‌شود، ولی به دلیل این که بیشترین سرعت جابجایی‌ را در آسمان شب دارد، از دیرباز نگاه اخترشناسان را به خود کشیده است. سرعت آن نسبت به خورشید حدود ۵۰۰ هزار کیلومتر بر ساعت است و در هر ۱۸۰ سال، به اندازه‌ی قطر قرص ماه کامل در آسمان سیاره‌ی زمین جابجا می‌شود.
برداشت هنری از سطح فراسیاره‌ی برزمین "سستاره ی بارنارد بی" در فاصله‌ی ۶ سال نوری زمین. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر (۳.۵ مگ)
اکنون اخترشناسان می‌گویند این ستاره میزبان یک فراسیاره (سیاره‌ی فراخورشیدی) به بزرگی ۳.۲ برابر زمین است (یک ابرزمین). گزارش تازه‌ترین یافته‌های این دانمنمدان در شماره‌ی ۱۴ نوامبر نشریه‌ی نیچر منتشر شده است.

یک گروه از پژوهشگران عضو پروژه‌های Red Dots و CARMENES، که هر دو برنامه‌هایی با هدف جستجوی سیاره‌ها پیرامون کوتوله‌های سرخ نزدیک زمینند، به کمک چندین گونه تلسکوپ این فراسیاره که "ستاره‌ی بارنارد بی" نام گرفته را یافتند. گروه "رد داتز" همچنین در کشف سیاره‌های پیرامون نزدیک‌ترین سیاره به زمین، یعنی پروکسیما قنطورس، نیز همکاری داشت.

ابرزمین یخ‌زده
فراسیاره‌ی "ستاره‌ی بارنارد بی" چند تفاوت عمده با زمین دارد. این سیاره در هر ۲۳۳ روز یک بار ستاره‌اش را دور می‌زند که بسیار کمتر از دوره‌ی زمین، ولی بیشتر از بسیاری از فراسیاره‌های یافته شده تا به امروزست. این ستاره همچنین بسیار نزدیک‌تر به ستاره‌اش است تا زمین به خورشید- تنها یک چهارم فاصله‌ی زمین-خورشید. ولی با وجود این نزدیکی، انرژی دریافتی از ستاره‌اش تنها ۲ درصد انرژی دریافتی زمین از خورشید است. این بدین معناست که اگرچه این فراسیاره به ستاره‌اش نزدیک است، ولی باز هم دمای سطحش در اندازه‌ایست که آب روی آن یخ می‌زند، چیزی حدود ۱۷۰ درجه‌ی سانتیگراد زیر صفر [بیرون از منطقه‌ی زیست‌پذیر ستاره].

این فراسیاره‌ی نویافته هنوز ناشناخته‌های بسیاری دارد. یوهانا تاسکه از بنیاد دانش کارنگی و نویسنده‌ی اصلی پژوهش می‌گوید: «به نظر من راز بزرگ این فراسیاره اینست که نمی‌دانیم آیا جَوی دارد یا نه. اگر دارای جو باشد، این جو می‌تواند دمای سطحش را بالاتر ببرد.»
بردات هنری از ابرزمین نویافته‌ای که به گرد ستاره ی بارنارد در فاصله‌ی ۶ سال نوری زمین می‌گردد. این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
یافتن سیاره‌ی بارنارد
این پژوهشگران برای یافتن سیاره‌ی ستاره‌ی بارنارد بی از اثر دوپلر بهره جستند. اگر یک سیاره به گرد ستاره‌ای بچرخد، کشش گرانشی‌اش باعث می‌شود ستاره سر جایش کمی وول بخورد. در این وول خوردن، هنگامی که ستاره به سوی زمین می‌آید، طول موج نورش کوتاه‌تر می‌شود (پدیده‌ی آبیگرایی) و هنگامی که از ما دور می‌شود، طول موجش بلندتر می‌شود (سرخگرایی).

یکی از دستگاه‌هایی که این پژوهشگران با آن کار کردند طیف‌نگار هارپز (HARPS) در تلسکوپ ۳.۶ متری اِسو در شیلی بود که برای سنجش همین اثرهای سیاره روی ستاره‌ی بارنارد به کار رفت.

ولی این هم کار آسانی نبود. در سالیان گذشته، بارها ادعاهایی مشکوک درباره‌ی سیاره‌ی پیرامون ستاره‌ی بارنارد مطرح شده بود، و از همین رو دانشمندان در این پژوهش تازه برای جلوگیری از تکرار تاریخ بسیار دقت کردند.

ایگناسی ریباس، رهبر گروه می‌گوید: «ما از مشاهدات هفت دستگاه گوناگون که سنجش‌هایی به درازی ۲۰ سال را در بر داشتند بهره گرفتیم.»

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Earth - star system - Sun - super-Earth - Barnard’s star - red dwarf - exoplanet - Red Dots - CARMENES - Proxima Centauri - Nature - Johanna Teske - Carnegie Science - Doppler effect - wavelength - blueshift - redshift - HARPS - spectrograph - European Southern Observatory - Chile - Ignasi Ribas - Institute of Space Studies of Catalonia - Institute of Space Sciences - CSIC - Spain

منبع: astronomy.com

گیسوی سبز زیبا

این تصویر در اندازه‌ی زرگ‌تر
دنباله‌دار دوره‌ای ۴۶پی/ویرتنن اکنون پرنورترین دنباله‌دار آسمان شب، گرچه کم‌نورتر از توان دید چشم نامسلح است.
این دنباله‌دار در نیمه‌های دسامبر (اواخر آذر) به نزدیک‌ترین نقطه‌های مدار ۵.۴ ساله‌اش به زمین و خورشید می‌رسد و در آن هنگام، در آسمان‌های تاریک می‌شود آن را با چشم دید.
این تصویر شب ۷ نوامبر از آسمان نیمکره‌ی جنوبی گرفته شده و در آن گیسوی کروی دنباله‌دار ۴۶پی را می‌بینیم که از نور خورشید تابشی فلورسنس پیدا کرده. پهنای زاویه‌ای این گیسوی سبز زیبا در آسمان زمین به اندازه‌ی حدود نصف قطر ماه کامل است.
در ان شب، فاصله‌ی این دنباله‌دار از رصدگران روی زمین حدود ۲ دقیقه‌ی نوری یا ۳۵ میلیون کیلومتر بود که بر پایه‌ی این فاصله، قطر گیسوی سبزش به حدود ۱۵۰ هزار کیلومتر می‌رسید، یعنی تقریبا هم‌اندازه‌ی سیاره‌ی مشتری.
در این تصویر که از پیوند دیجیتالی چند نما درست شده، دُم بسیار محو این دنباله‌دار را هم می‌بینیم که رو به جایگاه ساعت ۴ کشیده شده. یک کهکشان دوردست هم در بالا، سمت چپ تصویر خودنمایی می‌کند.
دنباله‌دار ۴۶پی/ویرتنن که اکنون یک مهمان معمولی بخش درونی سامانه‌ی خورشیدیست، زمانی قرار بود میزبان فضاپیمای روزتا باشد ولی با تغییر برنامه، روزتا راهی دنباله‌دار ۶۷پی شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Comet 46P/Wirtanen - naked-eye - Earth - Sun - Fluorescing - coma - Jupiter - galaxy - inner Solar System - ESA - Rosetta mission

منبع: apod.nasa

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه