پرواز بر فراز سیاره تیر

اگر ویدیو اینجا جارا نشد می‌توانید آن را در فیسبوک یا کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان تماشا کنید

پرواز بر فراز سیاره‌ی تیر (عطارد) چه حسی دارد؟
از پردازش و پیوند دیجیتالی داده‌ها و تصاویر به دست آمده از فضاپیمای مسنجر ناسا که از ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ به گرد تیر می‌چرخید ویدیویی که درست شده که نمایی از پرواز بر فراز بیشتر سطح این سیاره‌ی داغ را به ما نشان می‌دهد.
به طور کلی، این درونی‌ترین سیاره‌ی سامانه‌ی خورشیدی با داشتن سطح خاکستری‌رنگ پوشیده از دهانه‌های برخوردی‌اش، بسیار هماند کره‌ی ماه خودمان به نظر می‌رسد.
مسنجر چیزهای بسیاری درباره‌ی این سیاره کشف کرد، از جمله این که مناطق همیشه در سایه‌ی نزدیک قطب‌های آن به احتمال بسیار در بردارنده‌ی آب یخ‌زده هستند.
این ویدیو با نمایی از سمتِ رو به خورشیدِ تیر آغاز می‌شود و با سمت شب آن به پایان می‌رسد.
سیاره‌ی تیر در عمل به اندازه‌ی کند می‌چرخد که در هر دو دور مدارش (هر دو بار که به گرد خورشید می‌گردد)، سه بار به گرد محورش می‌چرخد.
در سال ۲۰۱۸ اروپا و ژاپن ماموریت مشترکی به نام بپی‌کلمبو (BepiColombo) را برای بیشتر شناختن سطح تیر و بررسی میدان مغناطیسی آن آغاز خواهند کرد.

------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
planet - Mercury - NASA - MESSENGER - Solar System - Earth - Moon - pole - Sun - Europe - Japan - BepiColombo - magnetic field

منبع: apod.nasa.gov

تاج سبز در آسمان نروژ

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
دستور کار این بود: اگر شفق قطبی دیدید دستتان را بالا ببرید.
ولی دو شب با آسمان ابری گذشت و کسی نتوانست شفقی ببیند. در شب سوم، آسمان بر فراز همان قله‌های شب‌های پیش نه تنها صاف بود بلکه با نمایشی دیدنی از شفق‌ها روشن هم شده بود.
دست‌ها به هوا رفت، شکیبایی و کارآزمودگی نتیجه داد، و این تصویر شگفت‌انگیز از پیوند سه نمای جداگانه به ثبت رسید.
ستیغی که اینجا می‌بینید یکی از قله‌های آبدَره‌ی آوستنس‌فیوردن نزدیک شهر سوولوایر در جزیره‌های لوفوتن در شمال نروژ است و زمان عکس به اوایل ماه مارس ۲۰۱۴ باز می‌گردد.
خورشید ما اکنون دارد به کمینه‌ی فعالیت سطحی‌ در چرخه‌ی مغناطیسی ۱۱ ساله‌اش نزدیک می‌شود، با این وجود در چند ماه گذشته، حفره‌های تاجش در چندین مورد نمایش‌های شفقی زیبایی به راه انداخته‌اند.

------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
aurora - Austnesfjorden - fjord - Svolvear - Lofoten - Norway - Sun - Solar Minimum - hole - corona

منبع: apod.nasa.gov

زبانه‌ آتش‌های کالیفرنیا از فضا هم دیده می‌شود

این تصویر در اندازه‌ی بسیار بزرگ‌تر (۴.۵۴ مگ)
این عکس در روز ۵ دسامبر ۲۰۱۷ توسط ماهواره‌ی سنتینل۲ی برنامه‌ی کوپرنیک گرفته شده و زبانه‌ها و دودهای آتشسوزی بزرگ و ویرانگر شمال باختر لوس آنجلس در جنوب کالیفرنیا را نشان می‌دهد. [حتما تصویر بزرگ‌تر را ببینید]

اکنون صدها آتشنشان در نبرد با این آتشسوزی بوده و بیش از ۲۰۰ هزار نفر وادار به ترک خانه‌های خود شده‌اند. به گفته‌ی سازمان جنگلداری و پیشگیری از آتش کالیفرنیا، فصل آتشسوزی جنگل‌های کالیفرنیا در سال ۲۰۱۷ بدترین فصلی بوده که تاکنون در تاریخ این ایالت ثبت شده.

این عکس گستردگی ویرانی‌های ناشی از تازه‌ترین آتش‌ها را نشان می دهد که به اندازه‌ای بزرگ و گسترده‌اند که نامی هم رویشان گذاشته شده. از همه‌ی آنها بدتر، "آتشسوزی توماس" است که تقریبا کل شهر اوهای و منطقه‌ای در شمال شهرستان ونتورا نزدیک لبه‌ی سمت چپ تصویر را در بر گرفته.

در این عکس همچنین دو دسته آتشسوزی بزرگ دیگر را هم می‌توان دید: "آتشسوزی رای" نزدیک سانتا کلاریتا (آتش میانی) و "آتشسوزی کریک" نزدیک سیلمار (آتش سمت راست).

--------------------------------------------
به تلگرام یک ستاره در هفت آسمان بپیوندید:

واژه نامه:
Copernicus Sentinel-2 - Los Angeles - California - California Department of Forestry and Fire Protection - wildfire - Thomas Fire - Ojai - Ventura - Rye Fire - Santa Clarita - Creek Fire - Sylmar

منبع: esa

گرد و غبارهای بره آسمانی

ساختارهای گرد و غباری که اینجا می‌بینید بیش از ۸ درجه را در آسمان نیمکره‌ی شمالی می‌پوشانند.
این میدان دید موزاییکی بخشی از آسمان در باختر خوشه‌ی ستاره‌ای آشنای پروین، در راستای صورت فلکی برجگاهیِ بره (به عربی: حمل) و صفحه‌ی کهکشان راه شیری را در بر دارد.
سمت راست این تصویر که با نوردهی بلند گرفته شده، "اپسیلون بره" را می‌بینیم، ستاره‌ای آبی‌فام در فاصله‌ی حدود ۳۳۰ سال نوری زمین که با چشم نامسلح هم دیده می‌شود.
از چپ به راست تصویر، سحابی‌های غبارآلود ال‌بی‌ان۷۶۲، ال‌بی‌ان۷۵۳، و ال‌بی‌ان۷۴۳ را می‌بینیم که نور ستارگان منطقه را بازتابانده‌اند ولی احتمال می‌رود فاصله‌شان از ما حدود ۱۰۰۰ سال نوری باشد. پهنای این چشم‌انداز در این فاصله‌ی برآوردی بیش از ۱۴۰ سال نوریست.
این ابرها در لبه‌ی یک ابر مولکولی بزرگ جای دارد و به احتمال بسیار در دل تاریکشان ستارگان نوزاد و اجرام ستاره‌ای جوان (پیش‌ستاره) را پنهان کرده‌اند که چشم تلسکوپ‌های نوری از دیدنشان ناتوان است. این پیش‌ستاره‌ها دارند در هسته‌های چگالی در دل این ابر مولکولی زیر گرانش خود می‌رمبند و فشرده می‌شوند.

------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Pleiades star cluster - zodiacal - constellation Aries - plane - Milky Way Galaxy - Epsilon Arieti - nebula - LBN762 - LBN753 - LBN743 - molecular cloud - star - protostar

منبع: apod.nasa.gov

کشف دورترین سیاهچاله‌ای که تاکنون دیده شده

* دانشمندان یادگاری کم‌مانند از روزگار آغاز کیهان را یافته‌اند: دورترین ابرسیاهچاله‌ای که تاکنون شناخته شده. این هیولا جرمی به اندازه‌ی ۸۰۰ میلیون برابر خورشید دارد که برای روزگاری تا این اندازه کهن شگفت‌آور است. گزارش این دانشمندان در نشریه‌ی نیچر منتشر شده است.
برداشت هنری از دورترین ابرسیاهچاله‌ای که تاکنون یافته شده. این سیاهچاله در مرکز اختروشی است که نورش تنها از زمان ۶۹۰ میلیون سال پس از مهبانگ می‌آید.
یکی از نویسندگان این پژوهش، دنیل استرن از آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در پاسادینای کالیفرنیا می‌گوید: «این سیاهچاله بسیار بیشتر از چیزی که برای اجرامی تا این اندازه دور، هنگامی که تنها ۶۹۰ میلیون سال از مهبانگ می گذشته، انتظار می‌رود بوده؛ این نظریه‌های ما درباره‌ی روند شکل‌گیری سیاهچاله‌ها را به چالش می‌کشد.»

اخترشناسان برای شناسایی و بررسی اجرام احتمالی دوردست، داده‌های پیمایشگر فروسرخ میدان‌گسترده‌‌ی ناسا (وایز، WISE) و پیمایشگرهای زمینی را با هم ترکیب کردند، و سپس داده‌های تلسکوپ‌های ماژلان در رصدخانه‌های کارنگی در شیلی را هم به آنها افزودند. اخترشناس کارنگی، ادواردو بانادوس رهبری این پژوهش را برای شناسایی نامزدها از میان صدها میلیون جرمی که وایز یافته بود و ارزش بررسی بیشتر با تلسکوپ‌های ماژلان داشتند را بر عهده داشت.

به باور اخترشناسان، برای این که سیاهچاله‌ای در آغاز کیهان تا این اندازه بزرگ شود، می‌بایست شرایط ویژه‌ای فراهم باشد که به سیاهچاله اجازه‌ی رشد سریع بدهد- ولی دلیل بنیادی در این مورد ناشناخته است.

این سیاهچاله‌ی نویافته دارد حریصانه مواد مرکز یک کهکشان را می‌بلعد، و از همین رو باعث شکل‌گیری پدیده‌ای به نام اختروش شده. این اختروش به ویژه از این رو جالب است که نورش از اندکی پس از روزگار باز-یونش کیهان می‌آید، روزگاری که کیهان از تاریکی در آمد و روشن شد [بخوانید: * ساخته شدن جهان کمی بیش از ۶ روز طول کشید]. این کشف می‌تواند آگاهی‌هایی بنیادین درباره‌ی جهان هستی در روزگاری که تنها ۵% سن امروزش را داشت به ما بدهد.

یکی دیگر از نویسندگان پژوهش، برام ونمنز از بنیاد اخترشناسی ماکس پلانک در آلمان می‌گوید: «اختروش‌ها از درخشان‌ترین و دورترین اجرام شناخته شده‌ی کیهانند و برای شناخت کیهان آغازین بسیار مهمند.»

کیهان در آغاز سوپ داغی از ذرات بود که در دوره‌ای به نام پَندام (تورم) به سرعت گسترش یافت و چگالی‌اش کم شد. حدود ۴۰۰ هزار سال پس از مهبانگ، این ذرات خنک شدند و از پیوند با یکدیگر گاز هیدروژن خنثا درست کردند. ولی کیهان هنوز تاریک بود، بدون هیچ چشمه‌ی نوری، تا این که نیروی گرانش باعث شد توده‌های مواد فشرده و چگال شوند و نخستین ستارگان و کهکشان‌ها را بسازند. انرژی‌ای که توسط این کهکشان‌های باستانی آزاد می‌شد هیدروژن خنثا را برانگیخت و با بیرون راندن الکترونشان، آنها را به یون تبدیل کرد [روزگار باز-یونش کیهان]. این گاز از آن هنگام تاکنون به همین حالت مانده. همین که کیهان باز-یونیده شده، فوتون‌ها توانستند آزادانه در فضا پیش بروند. این نقطه‌ای از تاریخست که کیهان برای نور شفاف و گذرا شد.

بیشتر هیدروژن پیرامونِ این اختروشِ نویافته خنثا است. این بدان معناست که این اختروش که ULAS J1342+0928 نام گرفته، نه تنها دورترین اختروش، بلکه تنها نمونه‌ی شناخته شده‌ایست که می‌توانیم آن را درست در روزگار بازیونش کیهان ببینیم.

بانادوس می‌گوید: «این رویداد آخرین گذار بزرگ کیهان و یکی از مرزهای کنونی اخترفیزیک بود.»
برداشت هنری از دورترین اختروش شناخته شده. این جرم با ابرهای گاز هیدروژن خنثا در میان گرفته شده که نشان می دهد در دوران بازیونش کیهانست، زمانی که نخستین پرتوهای کیهان آزاد شدند. تصویر بزرگ‌تر
فاصله‌ی این اختروش به کمک چیزی که سرخگرایی (انتقال به سرخ) شناخته می‌شود اندازه گرفته شده، یعنی سنجیدن این که طول موج نورش تا به زمین برسد، چقدر در اثر گسترش کیهان کش آمده. هر چه سرخگرایی بیشتر باشد (طول موج بیشتر کش آمده باشد)، فاصله‌ی جرم دورتر است و اخترشناسان با نگاه کردن به آن، زمان دورتری در تاریخ کیهان را می‌بینند. سرخگرایی نور این اختروش نویافته ۷.۵۴ است که بر پایه‌ی سنجش طول موج تابش کربن یونیده از کهکشان میزبانِ آن ابرسیاهچاله (سیاهچاله‌ی ابرپرجرم) اندازه گرفته شده. بنابراین، نور اختروش بیش از ۱۳ میلیارد سال در راه بوده تا به زمین برسد.

به پیش‌بینی دانشمندان، آسمان چیزی میان ۲۰ تا ۱۰۰ اختروش به همین اندازه درخشان و به همین اندازه دور را در بر دارد. اخترشناسان برای یافتن نمونه‌های بیشتری از این اجرام دوردست چشم به راه ماهواره‌ی اقلیدس سازمان فضایی اروپا که ناسا هم سهم بزرگی در آن دارد، و تلسکوپ پیمایشی فروسرخ میدان گسترده‌ی ناسا (دبلیوفرست، WFIRST) هستند.

استرن می‌گوید: «با چندین دستگاه بسیار حسمندتری که اکنون در راهست، می‌توانیم در آینده انتظار یافته‌های هیجان‌انگیز بسیاری از روزگار آغاز کیهان را داشته باشیم.»

--------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
supermassive black hole - Sun - Nature - black hole - Big Bang - Daniel Stern - NASA - Jet Propulsion Laboratory - Pasadena - California - Wide-field Infrared Survey Explorer - WISE - Carnegie Observatories - Magellan telescopes - Chile - Eduardo Bañado - galaxy - quasar - Bram Venemans - Max Planck Institute for Astronomy - Germany - inflation - neutral hydrogen - star - ionize - photon - redshift - wavelength - carbon - Earth - European Space Agency - Euclid - Wide-field Infrared Survey Telescope - WFIRST - ULAS J1342+0928

منبع: nasa

ماه زرد و کوهستان سرخ

در دسامبر امسال، ماه همزمان با رسیدن به نزدیک‌ترین نقطه‌ی مدارش به گرد زمین (نقطه‌ی حضیض یا پیرازم)، به گام کامل نیز وارد شد.
در این چشم‌انداز بامدادی، قرص کامل، بزرگ و تمام روشن این ابرماه را به هنگام غروب در پشت افق ناهموار کوهستان آلپ در تورین ایتالیا می‌بینیم.
عکس درست پیش از سر زدن آفتاب از پشت افق مخالف گرفته شده. "سایه‌ی زمین" که دارد پایین می‌رود، از پشت کوه‌ها نمایان است و ستیغ کوه‌ها هم از نور خورشید که توسط هوای فشرده‌ی افق پراکنده شده به رنگ سرخ زیبایی در آمده‌اند.
تپه‌های نزدیک‌تر هنوز در سایه‌اند ولی نور پراکنده شده‌ی آفتاب گنبد و برج‌های کلیسای تاریخی سوپرگا روی تپه‌ای در گوشه‌ی پایین، سمت راست این نمای تله‌فوتو را نیز به رنگ سرخ در آورده‌.

------------------------------------------
کانال تلگرام یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Full Moon - perigee - planet - Turin - Italy - Earth - alpine - dome - tower - Basilica - Superga - telephoto

منبع: apod.nasa.gov

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه