بر کجای این سطح می‌توان نشست؟

این تصویرِ نمای نزدیک از فضاپیمای اوسیریس-رکس دریافت شده و انبوهی از تخته‌سنگ‌ها را نشان می‌دهد که سطح سیارک ۱۰۱۹۵۵ بن‌نو را پوشانده.
این تصویر در روز ۲۸ مارس، از فاصله‌ی تنها ۳.۴ کیلومتری گرفته شده و میدانی به پهنای حدود ۵۰ متر را در بر دارد. تخته‌سنگِ رنگ روشنی که بالا، سمت راست دیده می‌شود بلندی‌اش به ۴.۸ متر می‌رسد.
خود این سیارک که توده‌ای به نسبت سست از سنگ و خاک به نام "توده خرده‌سنگ" است پهنایی کمتر از ۵۰۰ متر دارد، تقریبا به اندازه‌ی بلندیِ آسمانخراش امپایر استیت.
فضاپیمای اوسیریس-رکس در دسامبر ۲۰۱۸ به این سیارکِ نزدیک-زمین رسید و بر پایه‌ی برنامه، در ژوییه‌ی ۲۰۲۰ برای نمونه‌برداری از سطح سنگلاخ آن یک مانور "لمس کن و برو" (TAG) رویش انجام خواهد داد. اگر همه چیز روی برنامه پیش برود، اوسیریس-رکس نمونه‌هایی که گرد آورده را در سپتامبر ۲۰۲۳ به سیاره‌ی زمین برخواهد گرداند.
ناسا شهروند-دانشمندان را برای کمک در گزینش نقطه‌ای از سطح بن‌نو که نمونه‌برداری از آن انجام خواهد شد فراخوانده است.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
asteroid - 101955 Bennu - OSIRIS-REx - rubble pile - Empire State - near Earth - TAG - Touch-and-Go - plane

منبع: apod.nasa

ماه‌هایی در کنار مشتری

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
این تصویر تله‌فوتو در روز ۲۰ می گرفته شده و ماه را که تقریبا در گام کامل بود به همراه سیاره‌ی مشتری نشان می‌دهد.
در آن هنگام یک توده ابر که از میدان دید دوربین می‌گذشت از نور ماه کاسته بود و به همین دلیل تنها با یک بار نوردهی، هم چهره‌ی آشنای این ماهواره‌ی طبیعی و برزگ سیاره‌مان در تصویر ثبت شد و هم مشتری درخشان (پایین، راست) و شماری از ماه‌های گالیله‌ایش.
این سیاره به همراه ماه‌هایش که مانند نقطه‌هایی کوچک و کم‌نور دیده می‌شوند ردیفی کج را ساخته‌اند؛ از چپ به راست: گانیمد، اروپا، [خود مشتری]، و کالیستو.
گانیمد و کالیستو از نظر فیزیکی بزرگ‌تر از ماه زمینند، و اروپا که یک دنیای آبست هم تنها کمی کوچک‌تر از آنست.
در حقیقت از شش ماه نخست در فهرست بزرگ‌ترین ماه‌های سامانه‌ی خورشیدی، چهار تا در این تصویر حاضرند. تنها جای تیتان، ماه سیاره‌ی کیوان خالیست و آیو، چهارمین ماه‌ِ گالیله‌ایِ سیاره‌ی مشتری.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
Full Moon - Jupiter - telephoto - planet - Galilean moons - Ganymede - Europa - Callisto - Earth - Moon - water world - Solar System - Saturn - Titan - Io - gas giant

جلوه زیبایی که توسط گرده‌های درختان پدید می‌آید

هاله‌ی گرده‌ای که چند شب پیش پیرامون ماه در آسمان شوبین لهستان دیده شد
هر ذره‌ای در آسمان می‌تواند برای خورشید و ماه هاله درست کند، چندان تفاوتی ندارد که ترانَما (شفاف) باشد یا مات، کافیست نور را بپراکند. چیزی که مهمست اندازه و شکل آنست.

هر سال در این فصل، جنگل‌های نیمکره‌ی شمالی انبوهی از گرده در هوا آزاد می‌کنند. دانه‌های گرده‌ی هر گونه‌ی درخت (برای نمونه کاج‌ها) بسیار هم‌اندازه‌اند؛ چیزی که برای پدید آوردن هاله‌های نور بسیار عالی‌ست.

برخلاف قطره‌های آب، گرده‌‌ها کروی نیستند. بسیاری از آنها کیسه‌های هوایی دارند که به پراکنده شدنشان در هوا کمک می‌کند و همچنین باعث می‌شود به هنگام شناوری در هوا، با هم همتراز شوند. در نتیجه هاله‌ای که پدید می‌آید کشیده (بیضی) است و گاهی بخش‌هایی درخشان روی حلقه‌هایش دیده می‌شود. هاله‌های گرده‌ای رنگین‌تر هم هستند.
گرده‌ی درخت کاج از پشت میکرسکوپ
گرده‌ها درشت‌تر از قطره‌های آب و بلورهای یخند و از همین رو هاله‌هایشان کوچک است. برای دیدنشان، با دست جلوی خورشید یا ماه را بگیرید یا بازتاب آسمان را در آب یا شیشه‌ای تیره‌رنگ ببینید.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
pollen - corona - sun

منبع: atoptics

دوقلوی به هم چسبیده سرخرنگ

اولتیما تولی یا ۲۰۱۴ ام‌یو۶۹ یک دوتایی پَرماسی (تماسی) بسیار کهن است؛ این جرم بسیار سرخ‌رنگ نیز هست- در حقیقت سرخ‌ترین جرمی در بخش بیرونیِ سامانه‌ی خورشیدی است که تاکنون یک فضاپیمای زمینی از آن بازدید کرده. دانشمندان رنگ سرخ آن را به دلیل مواد آلی روی سطحش می‌دانند.
رنگ شنگرفی و جزییات وسوسه‌انگیز سطح که در این تصویر دیده می‌شود همه بر پایه‌ی داده‌هاییست که فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا در روز ۱ ژانویه‌ی ۲۰۱۹، به هنگام گذر از کنار این دورترین جرمِ کاوش شده تا به امروز گرد آورده بود.
روی لوب کوچک‌تر اولتیما تولی که بالا دیده می‌شود و "تولی" نام گرفته، یک گودال دیده می‌شود که به نام "دهانه‌ی مریلند" خوانده شده. این گودال به پهنای ۸ کیلومتر، بزرگ‌ترین فرورفتگیِ شناخته شده روی اولتیما تولی است.
تراگسیل داده‌های به دست آمده از دیدار نیوهورایزنز با اولتیما تولی همچنان ادامه دارد و اواخر تابستان ۲۰۲۰ پایان می‌یابد؛ نیوهورایزنز هم در این میان به پیشروی خود در دل فضای تاریک و دوردست کمربند کوییپر ادامه خواهد داد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:
telegram.me/onestar_in_sevenskies

واژه نامه:
contact binary - 2014 MU69 - Ultima Thule - solar system - Earth - organic - New Horizons - Thule - Maryland crater - depression - Kuiper Belt

منبع: apod.nasa

سه سحابی رنگین در مرکز کهکشان

این تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر
این سه سحابی گسیلشی درخشان از هدف‌های دلخواهِ اغلب تورهای رصدی تلسکوپی در صورت فلکی کمان (قوس) و مرکز شلوغ و پرستاره‌ی راه شیری‌اند.
در حقیقت، ستاره‌شناس رصدگر پرآوازه‌ی سده‌ی ۱۸، شارل مسیه هم دو تا از این سه سحابی را در فهرست خود ثبت کرده: ام۸، سحابی بزرگِ سمت چپ مرکز، و ام۲۰، سحابی رنگارنگی که بالا، سمت چپ دیده می‌شود. سحابی سوم که سمت راستِ ام۸ جای گرفته و ان‌جی‌سی ۶۵۵۹ نام دارد، با رگه‌های غبار تیره از همسایه‌ی بزرگ‌ترش جدا شده.
این سه سحابی پرورشگاه‌های ستاره‌ای در فاصله‌ی حدود ۵۰۰۰ سال نوری زمینند. سحابی بزرگ ام۸ با پهنایی بیش از ۱۰۰ سال نوری، به نام سحابی مرداب هم شناخته می‌شود. نام دیگرِ ام۲۰ هم سحابی سه‌تکه است.
رنگ سرخ این سه سحابی دستاورد تابش گازهای برافروخته‌ی هیدروژن است. در سحابی سه‌تکه، رنگ آبی که دستاورد بازتاب نور ستارگان از روی غبار است، پادسانی (تضاد) خیره‌کننده‌ای را با تابش‌های سرخِ آن پدید آورده. این ستارگان آبی‌فام درخشان که تازگی به دنیا آمده‌اند پیرامون آن دیده می‌شوند.
این چشم‌انداز رنگین کیهانی در سال ۲۰۱۸ در پارک ملی تیده، جزایر قناری اسپانیا گرفته شد.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه نامه:
nebula - constellation Sagittarius - Milky Way - Charles Messier - M8 - M20 - NGC 6559 - Lagoon Nebula - Trifid Nebula - emission nebula - open star cluster - M21 - Teide National Park - Canary Islands - Spain

منبع: apod.nasa

بزرگترین توفان منظومه خورشیدی دارد رشته رشته می‌شود!

پدیده‌ای شگفت‌انگیز دارد در کنار لکه‌ی سرخ بزرگ مشتری (جی‌آراس) رخ می‌دهد و ستاره‌شناسان آماتور سراسر جهان آن را زیر نظر دارند: به نظر می‌رسد این توفان غول‌پیکر دارد از هم می‌پاشد. آنتونی وسلی از استرالیا در روز ۱۹ می، جریانی از گاز را به تصویر کشید که دارد خودش را از لکه‌ی سرخ بزرگ جدا می‌کند. او می‌گوید: «در این ۱۷ سالی که از مشتری عکس می‌گیرم چنین چیزی ندیده بودم.»
افزودن برنگاشت
این رشته‌ی گازی بسیار بزرگ است و درازای آن از مرکز توفان تا یک رودبادِ نزدیک، به بیش از ۱۰ هزار کیلومتر می‌رسد. این رودباد (جریان جتی) گویا دارد این رشته را با خود می‌برد. وسلی می‌گوید در حال حاضر تقریبا هر هفته یکی از این جریان‌ها از لکه جدا می‌شود.

جی‌آراس بزرگ‌ترین توفان در سامانه‌ی خورشیدی است- یک واچرخند گسترده‌تر از زمین، با سرعت ۵۶۰ کیلومتر بر ساعت. اخترشناسان صدها سالست که آن را می‌بینند و اکنون چند دهه‌ایست که دارد کوچک می‌شود. این توفان زمانی به اندازه‌ای پهناور بود که سه سیاره‌ی زمین را در خود جای می‌داد ولی اکنون تنها یک زمین در آن جا می‌شود. به همین دلیل اخترشناسان گمان دارند که این توفان احتمالا در دوره‌ی زندگی خودمان از هم می‌پاشد یا ناپدید می‌شود. شاید این رشته‌ها بخشی از همین فرآیند نابودی باشند.

چنین رشته‌های جداشونده‌ای پیش‌تر هم دیده شده. برای نمونه، در ماه می ۲۰۱۷ تلسکوپ اپتیک سازگارِ جمنای شمالی در موناکیای هاوایی نمونه‌ی کوچک‌تری از این جریان را دید [تصویر دوم].
عکسی که تلسکوپ اپتیک سازگارِ جمنای شمالی در می ۲۰۱۷ گرفته بود و نمونه‌ی دیگری از این جریان را نشان می‌دهد
گلن اورتون از آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (جی‌پی‌ال) و رهبر گروهِ رصدیِ آن سال در پژوهشنامه‌ی خود نوشته بود: «یک ساختار ابری قلاب-مانند در سمت باختر لکه‌ی سرخ بزرگ. پدیده‌ای مانند این نشان می‌دهد که هنوز چیزهای بسیاری برای آموختن درباره‌ی جو مشتری وجود دارد.»

وسلی رفتار کنونی این جریان‌ها را این گونه توصیف می‌کند: «به نظر می‌رسد هر رشته از جی‌آراس جدا شده و از هم می‌پاشد. پس از حدود یک هفته، رشته‌ی تازه‌ای پدید می‌آید و این فرآیند تکرار می‌شود. باید خوش‌شانس باشید تا رخ دادن چنین چیزی را خودتان ببینید. مشتری هر ۱۰ ساعت یک بار به گرد محورش می‌چرخد و جی‌آراس همیشه در دید ما نیست. یک تلاش گروهی برای گرفتن عکس‌هایی روشن از این فرآیند میان چندین اخترشناس آماتور در جریانست.»

اکنون زمان خوبی برای دیدبانی این فرآیند است. مشتری دارد به زمین نزدیک می‌شود و در ژوئن ۲۰۱۹ به نزدیک‌ترین فاصله می‌رسد. در هفته‌ی پیشِ رو، مشتری ۴ برابر روشن‌تر از ستاره‌ی شباهنگ (درخشان‌ترین ستاره‌ی آسمان زمین) خواهد شد، و حتی با تلسکوپ‌های کوچک هم می‌توان توفان غول‌پیکر، ماه‌ها، و کمربندهای ابری‌اش را دید. می‌توانید این سیاره را در صورت فلکی مارافسای پیدا کنید.

--------------------------------------------
تلگرام و توییتر یک ستاره در هفت آسمان:

واژه‌نامه:
Jupiter - Great Red Spot - GRS - Anthony Wesley - Australia - jet stream - solar system - anticyclone - Earth - Gemini North - adaptive optics - Glenn Orton - NASA - Jet Propulsion Laboratory - constellation Ophiuchus

منبع: spaceweather

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه